अहिल्यानगर : राजकारणात विरोधक असले तरी सहकाराच्या व्यासपीठावर एकत्र येता येते, हे अहिल्यानगर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या निवडणुकीच्या निमित्ताने पुन्हा एकदा पाहायला मिळाले. जिल्ह्याच्या राजकारणातील वेगवेगळ्या विचारांचे आणि स्वतंत्र राजकीय ताकद असलेले नेतृत्व एका व्यासपीठावर आणण्याच्या प्रक्रियेत भारतीय जनता पक्षाचे प्रदेश उपाध्यक्ष डॉ. सुजय विखे पाटील (Dr. Sujay Vikhe Patil) यांची भूमिका महत्त्वाची ठरली. या समन्वयाच्या प्रक्रियेनंतर आता त्यांचीच जिल्हा बँकेच्या अध्यक्षपदी एकमताने निवड झाली आहे. उपाध्यक्षपदी रणजितसिंह देशमुख यांची निवड झाली. त्यामुळे डॉ. सुजय विखे यांच्या राजकीय वाटचालीत सहकार क्षेत्रातील नेतृत्वाची नवी जबाबदारी जोडली गेली आहे.
या निवडीचे वैशिष्ट्य केवळ अध्यक्षपद कोणाला मिळाले, एवढेच नाही. तर जिल्ह्याच्या राजकारणातील चार प्रमुख नेतृत्वांना सहकाराच्या एका व्यासपीठावर आणण्यापासून ते बँकेच्या नेतृत्वाची जबाबदारी स्वीकारण्यापर्यंत डॉ. सुजय विखे यांनी बजावलेली समन्वयाची भूमिका अधिक चर्चेत आली आहे.
विखे-थोरात यांच्यातील समन्वयाला नवे वळण
अहिल्यानगर जिल्ह्याच्या राजकारणात विखे आणि थोरात हे दोन प्रमुख राजकीय प्रवाह अनेक वर्षांपासून एकमेकांचे प्रतिस्पर्धी राहिले आहेत. लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांमध्येही या दोन गटांमधील राजकीय संघर्ष अनेकदा पाहायला मिळाला. मात्र, जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीच्या निमित्ताने पालकमंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील आणि माजी मंत्री बाळासाहेब थोरात यांनी सहकाराच्या हितासाठी एकत्र येण्याची भूमिका घेतली.
या प्रक्रियेत डॉ. सुजय विखे पाटील यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. जिल्ह्यातील सहकारी संस्थांचे प्रतिनिधित्व, स्थानिक राजकीय समीकरणे, संचालकांच्या भूमिका आणि निवडणुकीतील संभाव्य संघर्ष या सर्व बाबींचा विचार करून समन्वयाची प्रक्रिया पुढे नेण्यात आली.
सहकार क्षेत्रात राजकीय संघर्षापेक्षा संस्थांचे हित महत्त्वाचे असल्याची भूमिका या आघाडीच्या माध्यमातून पुढे आली. विशेष म्हणजे, या समन्वयामुळे अनेक जागांवर बिनविरोध निवडीचा मार्गही मोकळा झाला.
राम शिंदे आणि गडाख यांनाही सोबत घेण्याची भूमिका
या राजकीय समीकरणात माजी मंत्री शंकरराव गडाख यांची भूमिका महत्त्वाची राहिली. त्याचबरोबर विधान परिषदेचे सभापती प्रा. राम शिंदे यांचाही सहभाग चर्चेचा विषय ठरला.
प्रा. राम शिंदे यांची जिल्ह्यात स्वतंत्र राजकीय ताकद आहे. जिल्हा बँकेच्या संचालक मंडळात त्यांच्या गटाचे दोन संचालक सहभागी आहेत. त्यामुळे विखे, थोरात आणि गडाख यांच्याबरोबरच राम शिंदे यांच्या गटाची भूमिकाही अध्यक्षपदाच्या निवडीच्या वेळी महत्त्वाची ठरली.
सहकार विकास आघाडीच्या माध्यमातून वेगवेगळ्या राजकीय प्रवाहांना एकत्र ठेवण्याचा प्रयत्न झाला. निवडणुकीनंतर अपक्ष संचालिका संजीवनी शिंदे यांनीही आघाडीला पाठिंबा दिला. त्यानंतर संचालकांच्या पाठिंब्याच्या समीकरणातून अध्यक्ष आणि उपाध्यक्षपदाच्या निवडीसाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण झाली.या संपूर्ण प्रक्रियेत डॉ. सुजय विखे यांनी केवळ आपल्या राजकीय गटाचा विचार न करता संचालकांमधील समन्वय आणि सामूहिक निर्णय प्रक्रियेला महत्त्व दिल्याचे चित्र समोर आले.
१७ जागांचे यश ते अध्यक्षपदाची जबाबदारी
जिल्हा बँकेच्या २१ संचालक पदांसाठी झालेल्या निवडणुकीत सहकार विकास आघाडीने १७ जागांवर विजय मिळवला. त्यानंतर अपक्ष संचालिका संजीवनी शिंदे यांनीही आघाडीला पाठिंबा दिला. त्यामुळे आघाडीचे संख्याबळ वाढले.
या निवडणुकीत डॉ. सुजय विखे यांची भूमिका केवळ उमेदवार किंवा पक्षीय प्रतिनिधी इतकी मर्यादित राहिली नाही. विविध गटांमध्ये संवाद साधणे, निवडणुकीतील मतभेदांवर मार्ग काढणे आणि सर्वमान्य नेतृत्वाच्या माध्यमातून पुढे जाणे, या प्रक्रियेत त्यांचा सहभाग महत्त्वाचा ठरला.
विशेष म्हणजे, अध्यक्षपदाच्या निवडीपूर्वी त्यांनी या पदाचा निर्णय ज्येष्ठ नेते आणि संचालकांच्या सहमतीने व्हावा, अशी भूमिका मांडली होती. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची संमतीही महत्त्वाची असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले होते. अखेर १२ नोव्हेंबर रोजी झालेल्या निवड प्रक्रियेत त्यांच्या नावावर एकमत झाले.
साखर कारखान्याचा अनुभव; आता जिल्हा बँकेच्या कारभाराची जबाबदारी
डॉ. सुजय विखे पाटील यांच्यासाठी सहकार क्षेत्र नवीन नाही. विखे पाटील सहकारी साखर कारखान्याच्या अध्यक्षपदाची जबाबदारी सांभाळताना त्यांना सहकारी संस्थांचे व्यवस्थापन, सभासदांचे प्रश्न आणि शेतकऱ्यांशी संबंधित आर्थिक व्यवहारांचा अनुभव मिळाला आहे.
मात्र, जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे स्वरूप आणि जबाबदारी अधिक व्यापक आहे. जिल्ह्यातील हजारो शेतकरी, विविध कार्यकारी सेवा सहकारी संस्था, विकास सोसायट्या, सहकारी साखर कारखाने आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचे अनेक घटक या बँकेशी जोडलेले आहेत.
त्यामुळे नव्या अध्यक्षांसमोर अनेक महत्त्वाची आव्हाने असणार आहेत. शेतकऱ्यांना वेळेत पीककर्ज उपलब्ध करून देणे, थकबाकीचे प्रश्न सोडवणे, बँकेची आर्थिक स्थिती मजबूत करणे, सहकारी संस्थांना आर्थिक पाठबळ देणे आणि आधुनिक बँकिंग सुविधा ग्रामीण भागापर्यंत पोहोचवणे, या विषयांवर त्यांना लक्ष केंद्रित करावे लागणार आहे.
राजकीय समन्वयाची परीक्षा आता सहकाराच्या कारभारात
डॉ. सुजय विखे पाटील यांच्या अध्यक्षपदाच्या निवडीकडे जिल्ह्याच्या राजकीय आणि सहकार क्षेत्रात विशेष लक्ष दिले जात आहे. कारण ज्या वेगवेगळ्या राजकीय गटांना एकत्र आणून सहकार विकास आघाडीची बांधणी करण्यात आली, त्या सर्व घटकांना सोबत घेऊन बँकेचा कारभार करणे ही आता त्यांच्यासमोरील महत्त्वाची जबाबदारी असेल.
विखे-थोरात यांच्यातील समन्वय, गडाख यांचा सहभाग आणि राम शिंदे गटाची भूमिका या सर्वांचे प्रतिबिंब बँकेच्या आगामी निर्णय प्रक्रियेत दिसणार आहे. राजकीय पातळीवर साधलेला समन्वय संस्थात्मक कारभारात कितपत टिकतो, हेही महत्त्वाचे ठरणार आहे.
एका बाजूला भाजपचे प्रदेश उपाध्यक्ष म्हणून पक्षीय जबाबदारी आणि दुसऱ्या बाजूला जिल्ह्यातील महत्त्वाच्या सहकारी वित्तीय संस्थेचे अध्यक्षपद, अशा दोन महत्त्वाच्या भूमिका आता डॉ. सुजय विखे यांच्याकडे आहेत.
त्यामुळे जिल्हा बँकेच्या अध्यक्षपदाची ही निवड त्यांच्या राजकीय वाटचालीतील एक महत्त्वाचा टप्पा ठरली आहे. राजकीय नेत्यांना एका व्यासपीठावर आणण्याची समन्वयकाची भूमिका पार पाडल्यानंतर आता शेतकरी, ठेवीदार आणि सहकारी संस्थांचा विश्वास जपण्याची जबाबदारी त्यांच्यावर असेल.
