गणपती विसर्जनाच्या वेळी महाराष्ट्रातील काही कुटुंबांमध्ये बाप्पाला शिदोरी बांधून देण्याची जुनी परंपरा आहे. पूर्वी प्रवासाला निघणाऱ्या व्यक्तीला वाटेत खाण्यासाठी अन्नाची पोटली दिली जायची. यालाच शिदोरी म्हटलं जायचं. याच आपुलकीच्या भावनेतून बाप्पालाही निरोप देताना शिदोरी दिली जाते.
विसर्जनानंतर गणपती बाप्पा कैलासाकडे परत जातात, अशी श्रद्धा असल्याने हा त्यांचा परतीचा प्रवास सुखाचा व्हावा, या भावनेतून शिदोरी बांधली जाते.
मग शिदोरीत काय असतं? तर मंडळी, यासाठी ठरावीक नियम नाही. कुटुंब आणि प्रदेशानुसार पदार्थ बदलतात. दहीभात, दहीपोहे, लाडू, गूळ-खोबरे, पोहे, लाह्या किंवा घरातील इतर पदार्थ शिदोरीत ठेवले जाऊ शकतात.
महत्त्वाचं म्हणजे शिदोरी देणं बंधनकारक नाही. हा अनिवार्य धार्मिक विधी नसून श्रद्धा, प्रेम आणि कौटुंबिक परंपरेचा भाग आहे. म्हणूनच ही शिदोरी म्हणजे फक्त अन्नाची पोटली नाही… तर ‘बाप्पा, सुखरूप जा आणि पुढच्या वर्षी लवकर या!’ या भावनेचा प्रेमळ निरोप आहे.
